Sự kỳ diệu gọi sự kỳ diệu
Có thể nói, giữa thời đại bùng nổ thông tin và sự cạnh tranh thông tin quyết liệt giữa các loại hình báo chí, thì phát thanh vẫn đứng vững trước những thách thức mang tính tất yếu của sự phát triển. Ở Việt Nam, có nhiều lý do để loại hình báo phát thanh giữ được vị thế của mình, trong đó có tình cảm của hàng triệu người nghe vì những chương trình trên làn sóng phát thanh đã “ngấm vào máu” bao thế hệ. Nhưng trên hết, sự tìm tòi, sáng tạo và mạnh dạn áp dụng những hướng đi mới mới là yếu tố then chốt để phát thanh khẳng định được thế mạnh của mình.
| Những kỳ quan của cuộc sống |
Tối 7/11/2011, Lễ trao Giải thưởng Phát thanh - Truyền hình (ABU Prizes) diễn ra trong khuôn khổ phiên họp Đại hội đồng Hiệp hội Phát thanh Truyền hình châu Á – Thái Bình Dương (ABU) tại New Delhi, Ấn Độ. Đại diện Đài Tiếng nói Việt Nam một lần nữa được mời lên bục danh dự nhận giải thưởng của ABU cho chương trình phát thanh dự thi xuất sắc. Đó là phóng sự phát thanh “Những kỳ quan cuộc sống” do nhóm phóng viên Hệ Thời sự Chính trị Tổng hợp (VOV1) gồm các nhà báo Đồng Mạnh Hùng, Hồng Nhung, Thu Hòa, Hằng Nga, Thanh Hằng và kỹ thuật viên Lê Hiếu thực hiện.
Giải Khuyến khích chưa phải là một giải cao, dù giá trị của tác phẩm được ghi nhận ở tầm châu lục, nhưng điều được đánh giá cao ở tác phẩm đoạt giải mới là tín hiệu vui và là điều chúng ta cần suy nghĩ.
 |
| Nhà báo Đồng Mạnh Hùng (đeo máy ảnh) trong một chuyến trao đổi nghiệp vụ tại Thụy Điển |
Phóng sự dự thi đã khai thác nhiều tuyến nhân vật và tổng hợp nhiều thể loại để nêu bật câu chuyện về Đào Thu Hương, cô gái khiếm thị đã vượt lên mọi trở ngại, khó khăn để thành công trong sự nghiệp và cuộc sống. Quan trọng hơn, chương trình được Ban Giám khảo đánh giá cao về chủ đề, cách tiếp cận, tính nhân văn, tính đột phá và cả kết cấu, dàn dựng. Việc ví các giác quan của con người với các kỳ quan của nhân loại qua con mắt trẻ thơ được đánh giá là một cách tiếp cận hết sức độc đáo.
Nhà báo Đồng Mạnh Hùng cho biết, ABU Prizes không yêu cầu một đề tài cụ thể. Điều đặc biệt là nội dung phản ánh thể hiện được bản sắc văn hoá của đất nước mình. Từ định hướng đó, nhóm đã tìm tòi và thực hiện đề tài với nội dung thông điệp thể hiện tính nhân văn sâu sắc. Đó là tạo hoá cho con người các giác quan, nụ cười và sự yêu thương, nhưng còn có người có đầy đủ các “kỳ quan” đó lại chưa ý thức được sự quý giá mà mình có để rồi phát huy nó. Ngược lại, với những người không may, họ khao khát và có những cách vươn lên để khẳng định mình, mà đại diện là Đào Thu Hương- người được Tập đoàn phần mềm hàng đầu thế giới Microsoft vinh danh là “Anh hùng thầm lặng” vì sự phấn đấu không ngừng nghỉ trên con đường học tập, vượt qua số phận...
Nhà báo Hồng Nhung thì cho biết thêm, hai tuyến nhân vật Đào Thu Hương và những em học sinh tiểu học chạy song song, họ không gặp nhau nhưng đọng lại ở thông điệp chung: Hay biết gìn giữ và phát huy những kỳ quan mà tạo hoá ban tặng cho mỗi người. Hay nói cách khác, nội dung tác phẩm muốn hướng đến là “sự kỳ diệu gọi sự kỳ diệu”.
Có thể khẳng định, “Những kỳ quan của cuộc sống” thực sự đã thành công, cho dù chưa mỹ mãn. Thành công đó không chỉ thể hiện ở giải thưởng, mà quan trọng hơn là hiệu ứng tới thính giả- những người dành tình cảm cho làn sóng phát thanh.
Hy vọng về một làn gió mới
Nhà báo Đồng Mạnh Hùng cho rằng, lâu nay, các chương trình phát thanh vẫn còn nặng về thông tin một cách đơn thuần mà thiếu những chương trình có tính nghệ thuật cao. Lý do không đơn giản chỉ là vì sức ép của tính thời sự nhằm chuyển tải thông tin người nghe một cách nhanh nhất. Điều quan trọng ở đây, theo Nhà báo Đồng Mạnh Hùng, những tác phẩm đạt yếu tố nghệ thuật đòi hỏi sự đầu tư, công phu và tâm huyết. Mặt khác, đề tài tuy rất hay, phong phú, nhưng sự tìm tòi cách thể hiện mới luôn là điều khó khăn và cũng không dễ thực hiện, khi mà cách làm đã “quen” với nếp cũ.
Ở góc độ một cuộc thi, cách thể hiện tuy là cái vỏ, nhưng lại là cái dễ ghi điểm, nâng cao hiệu ứng tác động của thông điệp nội dung. Và chính cách thể hiện mới đã làm nên thành công của “Những kỳ quan của cuộc sống”.
Nhà báo Hồng Nhung chia sẻ, khi mới quyết định thực hiện theo cách thể hiện mới, cả nhóm đều thấy khó khăn, nhưng vẫn quyết tâm thử nghiệm. Tác phẩm lúc “ra lò” nghe rất lạ tai với chính đồng nghiệp, nhưng thông điệp rõ ràng, cấu trúc mới mẻ.
“Tôi nghĩ quan trọng là chúng ta tìm ra hướng đi đúng rồi mạnh dạn đi theo, với mục đích cuối cùng là phục vụ tốt hơn nhu cầu thông tin của thính giả, làm tươi mới làn sóng phát thanh”, Nhà báo Hồng Nhung chia sẻ. Và nhóm đã thực hiện thêm nhiều chương trình với cách thể hiện tương tự và đã được thính giả ghi nhận, ủng hộ. Đó cũng chính là động lực cho mỗi phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên tìm tòi, đầu tư và đổi mới.
Phải biết vượt lên chính mình
Nhà báo Đồng Mạnh Hùng cho biết, trong những năm gần đây, nhiều giải thưởng tại những cuộc thi tầm châu lục, quốc tế đã “đến” khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, một thực tế không có gì là ngạc nhiên khi hầu hết những tác phẩm đoạt giải, đặc biệt là giải cao trong các cuộc thi quốc tế đều rơi vào những nước có nền phát thanh, truyền hình phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, hay Thái Lan, Malaysia...
Nói về điều này, Nhà báo Đồng Mạnh Hùng cho rằng, chúng ta chưa tìm ra góc tiếp cận cho phù hợp với đề tài, cách thể hiện còn cũ và kỹ thuật còn kém, đặc biệt là tiếng động hiện trường; không sáng tạo trong dàn dựng, âm nhạc chưa được lựa chọn kỹ lưỡng. “Nhà báo phát thanh giỏi phải là nhà sản xuất giỏi, vì tác phẩm có chất lượng cao phải hội tụ đủ về nội dung, tiếng động, âm nhạc”.
 |
| Hạ tầng kỹ thuật của Đài TNVN ngày càng được đầu tư hiện đại hơn |
Nhà báo Hồng Nhung cho rằng, những tác phẩm “dài hơi” nên được đầu tư thường xuyên chứ không phải chỉ để dự thi. Việc dự thi chỉ để cho mình biết là đang đi theo hướng đúng của thế giới, thấy hiệu quả để có động lực làm theo. “Đó chính là trăn trở của bất cứ phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên nào có tình yêu với làn sóng, có trách nhiệm với thính giả”, Nhà báo Hồng Nhung chia sẻ.
Nữ nhà báo từng thành công với tác phẩm “Người gọi chim trời” cho rằng, bên cạnh việc chạy theo dòng thông tin tin tức thời sự, cần có sự lắng lại ở những tạp chí, bình luận sâu. Những tác phẩm này có thể phát nhiều lần mà không gây sự nhàm chán, không mất đi tính thời sự, và đến được với nhiều người nghe hơn. Ngoài ra, đó còn là cách làm tiết kiệm.
Còn theo Nhà báo Đồng Mạnh Hùng, nếu có chiến lược mạnh, đúng hướng, đặc biệt chú ý đến đào tạo thì sẽ có những tác phẩm phát thanh có tính nghệ thuật, chất lượng cao. Ở những cuộc thi trong nước, cũng cần có tiêu chí tiệm cận với thế giới để mọi người có sự đổi trong cách làm, cách nghĩ. Vì đầu tư cho một tác phẩm cũng chính là có bước tiến trong nhận thức về nghề.
Mỗi người tự tìm tòi sẽ ra cái mới, có tác phẩm vượt lên chính mình. Nếu vượt lên chính mình thì đã là thắng lợi. Điều đó đã và đang được các phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên Đài Tiếng nói Việt Nam thực hiện và bước đầu thành công. Và “Những kỳ quan của cuộc sống” có lẽ đã phần nào chứng minh hướng đi đó./.
| Trước tác phẩm “Những kỳ quan cuộc sống”, Đài Tiếng nói Việt Nam đã giành giải Khuyến khích ABU Prizes 2010 thể loại Thông tin giải trí (Infotainment) và 1 chương trình phát thanh lọt vào vòng chung khảo ABU Prizes 2009. Chương trình phát thanh về hội nhập các dân tộc thiểu số của tác giả Đặng Thị Huệ (VOV4) đã giành giải đặc biệt tại cuộc thi Chương trình phát thanh do Viện Phát triển PT-TH châu Á - Thái Bình Dương (AIBD) tổ chức năm 2009. Đặc biệt, tại cuộc thi “Giải thưởng lớn quốc tế về phát thanh 2011” do Hiệp hội Phát thanh - Truyền hình Quốc tế (URTI) có trụ sở tại Paris, tác phẩm “Tiếng cối xay ngô và tiếng kèn lá gọi bạn tình” của nhóm phóng viên VOV2 (Ngô Thiệu Phong, Giàng Xeo Pùa) đã xuất sắc vượt lên hơn 100 chương trình dự thi khác trên toàn thế giới để giành giải Đồng./. |
0 nhận xét | Viết lời bình